ERGİN KAHVECİ’DEN KÜRESEL UYARI: TMO FİYATLARI DÜNYADAKİ TEHLİKENİN FARKINDA MI?

TARIM UZMANI ERGİN KAHVECİ’DEN TMO FİYATLARINA KÜRESEL ANALİZ: "DÜNYADAKİ BU ÇALKANTIYI NE KADAR GÖRDÜK?"

Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) dün açıkladığı buğday ve arpa alım fiyatlarının yankıları sürerken, Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci, küresel tahıl pazarında yaşanan devasa sarsıntılara dikkat çekerek hayati bir soru sordu: "Dün açıklanan hububat fiyatları belirlenirken, küresel piyasa gelişmelerinin ne kadar kıymeti olmuştur?"

Kahveci, özellikle dünyanın en büyük tahıl ihracatçılarından biri olan Avustralya’da yaşanan üretim çöküşü ve Karadeniz havzasındaki risklerin, TMO’nun fiyat stratejisini ve Türkiye’nin önümüzdeki döneme ait ithalat maliyetlerini doğrudan etkileyeceğini belirtti.

Kahveci: "Avustralya Arzı Büyük Bir Darbe Aldı"

Küresel piyasalardan gelen verilerin korkutucu olduğunu ifade eden Ergin Kahveci, Avustralya’nın 2026/27 üretim tahminlerindeki keskin düşüşleri şu çarpıcı rakamlarla ortaya koydu:

• Buğday üretimi geçen sezona göre 9.4 milyon ton (%-26) düşerek 26.7 milyon tona geriledi.

• Arpa üretimi 2.5 milyon ton (%-15) kayıpla 14.1 milyon tona düştü.

• Kanola 1.5 milyon ton (%-20) azalarak 6.2 milyon ton olurken, nohut üretiminde %-51 gibi çok keskin bir çöküş yaşandı.

• Piyasada pozitif tarafta kalan tek ürün ise sadece %3 artış gösteren mercimek (2.2 milyon ton) oldu.

"Milyonlarca Ton İhraç Kanalından Çıkıyor" Ergin Kahveci: "Avustralya; buğday, arpa ve kanolada dünyanın ilk 3-5 ihracatçısından biri. Bu ölçekte bir üretim düşüşü, diğer bölgelerde de hava risklerinin arttığı bir dönemde ihraç kanallarından milyonlarca tonu çekiyor. Bu da daha az arz, daha küçük ihraç edilebilir ürün ve ithalatçılar arasında çok daha yoğun bir rekabet anlamına gelir."

Gözler Rusya ve Ukrayna'da: "Savaş ve İklim Dengeleri Değiştiriyor"

Küresel arz-talep dengesinin başka bölgelerde çıkacak en ufak bir hava sorununda ne kadar hızlı değişebileceğini tahmin etmenin zor olmadığını vurgulayan Kahveci, gözlerin çevrildiği Rusya ve Ukrayna hattında da durumun iç açıcı olmadığını belirtti:

• Rusya: Ülkenin doğu ve kuzeydoğusunda mevsimsel normalleşme başlasa bile, üretim grafikleri hâlâ bir önceki yıla göre negatif seyrediyor.

• Ukrayna: Eski gücünde değil. Savaşın etkisiyle buğday üretiminin üçte birini Rusya'ya kaptırmış durumda.

"Küresel Fiyatlarda Yukarı Yönlü Hareket Beklentisi Var"

Ergin Kahveci’nin bu analizi, TMO’nun dün açıkladığı buğday ve arpa taban fiyatlarının (Ekmeklik Buğday için 16.500 TL, Arpa için 12.750 TL) küresel gerçeklerle ne kadar örtüştüğü sorusunu akıllara getirdi.

Kahveci’nin dikkat çektiği "küresel fiyatlarda yukarı yönlü hareket beklentisi", önümüzdeki aylarda Türkiye'nin iç piyasasını ve ithalat faturasını doğrudan etkileyebilir. Dünyada tahıl fiyatları tırmanırken yerli fiyatların bu hıza yetişememesi durumunda, üreticinin üretim motivasyonunu kaybetmesi veya Türkiye'nin eksik stokları tamamlamak için dışarıdan çok daha yüksek fiyatlarla ürün ithal etmek zorunda kalması riski bulunuyor.

Uzmanın uyardığı gibi; küresel piyasalardaki bu sert daralma ve artan ithalatçı rekabeti, TMO'nun fiyat politikasının önümüzdeki süreçte en büyük sınavı olacak.