OECD-FAO Raporundan Çarpıcı Sonuçlar: Türkiye Tarımda Büyüme Hızını Kaybediyor, Dışa Bağımlılık Riski Kapıda!

Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci, OECD-FAO Tarım Görünümü Projeksiyon Raporu’nu analiz ederek Türkiye tarımının 2035 yılına kadarki yol haritasını ortaya koydu. Rapora göre Türkiye tarımında toplam üretim değeri artsa da büyüme hızı ciddi oranda yavaşlıyor. En dikkat çekici uyarı ise tahıllarda kendi kendine yeterlilik oranının %88’den %79’a gerileyecek olması.

İSTANBUL — Tarım dünyasının yakından takip ettiği OECD-FAO 2026-2035 Tarım Görünümü Raporu, Türkiye'nin gıda güvenliği ve tarım ekonomisine dair çarpıcı projeksiyonlar sunuyor. Verileri değerlendiren Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci, Türkiye'nin 2035 yılında net tarım ticaretinin -7,3 milyar dolar (2014-2016 sabit kuruyla) açık vermesinin beklendiğini açıkladı.

Kahveci, raporda yer alan üretim, ihracat ve yeterlilik oranlarındaki değişimleri mercek altına aldı.

En Büyük Risk Tahıllarda: Dışa Bağımlılık Artıyor

Rapordaki en alarm verici veri, Türkiye'nin temel besin kaynağı olan tahıllardaki gerileme oldu.

• Yeterlilik Oranı Düşüyor: Türkiye'nin tahıllardaki kendi kendine yeterlilik oranı (kalori bazında) %88’den %79’a gerileyecek.

• Buğday: Üretimin 19,6 milyon tondan 21,85 milyon tona çıkması beklense de ithalatın 8,7 milyon ton seviyesinde yüksek kalmaya devam edeceği öngörülüyor.

• Mısır: Üretim 8,5 milyon tondan 8,15 milyon tona gerilerken, ithalat 4 milyon tondan 5,268 milyon tona fırlayacak.

Et ve Şekerde Yüz Güldüren Tablo

Tahıllardaki karamsar tabloya karşın, hayvansal üretim ve şeker sektöründe Türkiye'nin eli güçleniyor:

• Et Ürünleri: Sığır ve koyun eti üretimi 1,76 milyon tondan 2 milyon tona çıkacak. İthalat ise 417 bin tondan 319 bin tona gerileyecek. Et ürünlerinde yeterlilik oranı %106,7’ye ulaşarak Türkiye'yi net ihracatçı konumuna taşıyacak.

• Şeker Pancarı: Ekim alanları değişmeyecek ancak verimlilik artışıyla üretim 23,69 milyon tondan 27,7 milyon tona çıkacak. Tatlandırıcı grubunda yeterlilik oranı %111,8 olacak.

• Beyaz Et: Tavuk ve kümes hayvanları eti üretimi 3,1 milyon tona, ihracatı ise 678 bin tona yükselecek.

  Sektörel Analiz: Tarımda Büyüme İvmesi Neden Yavaşlıyor?

  Ergin Kahveci’nin rapordan aktardığı "Tarım ve Balıkçılık Üretiminin Net Değeri" (2014-2016 sabit ABD Doları bazında) sektörün büyüme hızındaki ciddi yavaşlamayı gözler önüne seriyor:

  Sektör (Net Üretim Değeri)	2023-25 Dönemi	2035 Öngörüsü	2025-2035 Artış Oranı	Dönemsel Büyüme Hızı Değişimi
  Toplam Tarım & Balıkçılık	48,5 Milyar $\vert{} 52,5 Milyar$	%8,22	%2,40'tan %1,01'e düştü
  Bitkisel Üretim	19,7 Milyar $\vert{} 20,1 Milyar$	%1,92 (Durağan)	%0,46'dan %0,38'e düştü
  Hayvansal Üretim	26,1 Milyar $\vert{} 29,4 Milyar$	%12,60 (Dinamik)	%3,74'ten %1,39'a düştü
  Balıkçılık Üretimi	2,7 Milyar $\vert{} 3,0 Milyar$	%11,82	%6,02'den %1,79'a düştü

  "Bitkisel Üretim Neredeyse Durağan"

  Uzman Ergin Kahveci, bitkisel üretimdeki %1,92'lik sınırlı artışın ve büyüme hızının %0,38'e gerilemesinin, Türkiye'de tarımsal verimlilik artışının çok sınırlı kaldığına işaret ettiğini belirtti.

  Tüketim ve Arz Verileri

  • Günlük Kalori: Türkiye'de kişi başı günlük kalori mevcudiyeti 3.824 kcal'den 3.892 kcal seviyesine yükselecek. Gıdaya erişimde miktar bazlı bir sorun öngörülmüyor.

  • Bitkisel Yağ & Balık: 2035'te kişi başına bitkisel yağ tüketimi 13,46 kg, balık tüketimi ise yıllık yaklaşık 7 kg olacak.

  Uzmanın Notu: "Tarımsal Hasıla Söylemlerini Kamuoyuna Bırakıyorum"

  Rapor verilerini genel olarak değerlendiren Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci, Türkiye’nin 2035’e kadar tarımda daha çok hayvansal üretim ve balıkçılık üzerinden büyüyeceğini, ancak toplam büyüme hızındaki düşüşün alarm verdiğini ifade etti. Kahveci, "Bu verilere bakınca, ekonomi yönetimi tarafından açıklanan Tarımsal Hasıla Değerlerinin kıymetlendirilmesini ve gerçekçi olup olmadığının takdirini sizlere bırakıyorum" diyerek mevcut politikalara eleştirel bir şerh düştü.

  

  Haber Kaynağı: Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci'nin OECD-FAO 2026-2035 Raporu Değerlendirmesi.