Tarım Bütçesinde "Sübvansiyon" Alarmı: Çiftçinin Borç Yükü ve Dış Finansman İhtiyacı Artabilir!

Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci, 2026 bütçesi ile 2027 bütçe taslağı arasındaki rakamları değerlendirerek kritik uyarılarda bulundu. Kahveci, özellikle Tarımsal Kredi Sübvansiyon Ödeneği’ndeki artışın çiftçilerin borçlanma eğilimini artırabileceğine ve tarımsal KİT’lerin harcamalarında olağanüstü büyüme öngörüldüğüne dikkat çekti.

Kredi Sübvansiyon Ödeneğinde %47,73’lük Artış

Tarım bütçesi kalemlerini inceleyen Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci, yaptığı açıklamada bütçedeki asıl risk öngörüsünün Tarımsal Kredi Sübvansiyon Ödeneği alanında yaşandığını belirtti.

2026 yılı başlangıç ödeneğine kıyasla sübvansiyon ödeneğinde %47,73’lük bir artış yaşanarak tutarın 105 milyar TL seviyesine ulaştığına dikkat çeken Kahveci, bu tablonun çiftçiler açısından iki temel sonuca işaret ettiğini vurguladı:

1. Çiftçilerin borç stokunun daha da artması,

2. Dış finansman ihtiyacının büyüyerek devam etmesi.

"Ek Ödeneklerle Artış 55 Milyar TL Seviyesinde Kalabilir"

Başlangıç ödenekleri ile gerçekleşmeler arasındaki farka değinen Ergin Kahveci, şu değerlendirmede bulundu:

"220 milyar TL'lik başlangıç ödeneği, dönem içerisinde yapılacak ek ödenekler ile 270 milyar TL civarında gerçekleşebilir. Bu senaryoda gerçekleşen artış tutarı 55 milyar TL seviyesinde kalacaktır."

Tarımsal KİT'lerin Harcamalarında Olağanüstü Büyüme Beklentisi

2026 bütçesi ile 2027 taslağı arasındaki farklarda en dikkat çekici noktalardan birinin tarımsal KİT’ler (Toprak Mahsulleri Ofisi - TMO, ÇAYKUR, Et ve Süt Kurumu - ESK vb.) olduğunu belirten Kahveci, bu kurumların harcama kalemlerinin önümüzdeki dönemde olağanüstü derecede büyüyeceğinin öngörüldüğünü aktardı.

Tablonun İyimser ve Kötümser Senaryoları

Tabloyu iki farklı açıdan değerlendiren Kahveci, önümüzdeki üretim sezonuna ilişkin şu öngörülerde bulundu:

• İyimser Senaryo: Önümüzdeki üretim sezonunda tarımsal alım fiyatlarının enflasyonun oldukça üzerinde artırılacağını düşünmek.

• Kötümser Senaryo: KİT'lerin görev zararlarının ve piyasa müdahale maliyetlerinin kontrolsüz şekilde tırmanması.