Son Dakika

Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci’den Dikkat Çeken Uyarı: Küresel Gıda Şirketlerinin Konsolidasyonu Sürüyor

Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci’den Dikkat Çeken Uyarı: Küresel Gıda Şirketlerinin Konsolidasyonu Sürüyor

Küresel gıda sektöründe devlerin birleşmesi ve pazardaki gücün giderek daha az sayıda uluslararası şirketin elinde toplanması, tarım ve gıda pazarındaki riskleri artırıyor. Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci, küresel gıda şirketlerinin konsolidasyon sürecine ilişkin yaptığı açıklamada, kamu otoritesi ve dengeleyici mekanizmaların eksikliğinde üretimin sürdürülebilirliğinin bu şirketlerin insafına kalacağına dikkat çekti.

İngiltere’de 1,34 Milyar Dolarlık Dev Devir

Kahveci’nin değerlendirmelerine konu olan son gelişme, küresel süt pazarının iki dev oyuncusu arasında yaşandı. Kanadalı süt devi Saputo, Birleşik Krallık’taki tüm faaliyetlerini Fransız Lactalis’e devretti. Geçtiğimiz günlerde imzalanan kesin anlaşmanın bedeli yaklaşık 1,34 milyar dolar olarak açıklandı.

Beş fabrika ve 1.300 çalışanı kapsayan bu devirle birlikte İngiltere’nin en köklü ve bilinen gıda markaları Lactalis’in kontrolüne geçti:

  • Peynir Grubu: Cathedral City ve Davidstow cheddarları, Wensleydale Creamery peynirleri.

  • Sürülebilir Ürünler ve Yağ: Country Life tereyağı, Clover ve Utterly Butterly.

Bu hamle ile Fransız Lactalis, Birleşik Krallık’ta cheddar peyniri, tereyağı ve sürülebilir ürünler pazarının tartışmasız lideri konumuna geldi.

Bir Taraf Küçülüyor, Diğer Taraf Büyüyor

Söz konusu satış, her iki şirketin son dönemde izlediği farklı stratejileri de gözler önüne seriyor:

  • Saputo (Seçici Küçülme): İngiltere’den çıkışını "stratejik odaklanma" olarak tanımlayan Montreal merkezli şirket, kaynaklarını kârlı alanlara kaydırıyor. Yılın başında Arjantin’deki operasyonlarının %80’ini 500 milyon dolara Gloria grubuna satan şirket, Avustralya ve ABD’deki sanayi sütü varlıklarını da azaltmış durumdaydı.

  • Lactalis (Agresif Büyüme): Fransız dev ise agresif bir satın alma stratejisiyle hem Avrupa’da hem de küresel ölçekte pazar payını ve hakimiyetini pekiştirmeye devam ediyor.

Konsolidasyonun Gölgesi: Tüketici ve Üretici Tehlikede mi?

Pazarda kontrolün giderek daha az sayıda küresel devin elinde toplanması, tedarik zincirinin tamamında önemli riskler doğuruyor. Kahveci'nin işaret ettiği tabloya göre:

  • Tüketiciler İçin: Rekabetin azalması, orta ve uzun vadede gıda fiyatlarında yükseliş, ürün çeşitliliğinde daralma ve kalite üzerinde olumsuz etkiler yaratabiliyor.

  • Üreticiler İçin: Çiftçilerin ve hammadde üreticilerinin tek ya da birkaç büyük alıcıya bağımlı hale gelme riski büyüyor.

  • Kamusal Tampon İhtiyacı: Üretimin sürdürülebilirliği, uzun vadeli tarımsal yatırımlar ve fiyat istikrarı; güçlü bir kamusal düzenleyici mekanizma bulunmadığı takdirde tamamen bu şirketlerin kâr odaklı kararlarına bağımlı kalıyor.

Saputo-Lactalis anlaşması, küresel gıda zincirindeki bu yapısal dönüşümün ve kamu denetiminin hayati öneminin en güncel örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.