Tarım Uzmanı Ergin Kahveci'den Küresel ve Yerel Tarım Analizi: "Hindistan Modeli ve Türkiye’nin Destekleme Çıkmazı"

Tarım Uzmanı Ergin Kahveci'den Küresel ve Yerel Tarım Analizi: "Hindistan Modeli ve Türkiye’nin Destekleme Çıkmazı"

Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci, Hindistan hükümetinin 2027-28 kışlık ekiliş sezonu için ilan ettiği Asgari Satış Fiyatları (MSP) üzerinden dikkat çeken bir analiz kaleme aldı. Kahveci, Hindistan’ın taban fiyat politikalarını incelerken, OECD ve Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kriterleri ışığında Türkiye’deki mevcut tarım politikalarını ve TMO'nun alım uygulamalarını sorguladı.

Hindistan Kışlık 6 Ürünün Fiyatını Yükseltti

Ergin Kahveci'nin aktardığı verilere göre Hindistan; bu kış ekilecek ve 2027 ilkbaharında pazara inecek 6 kışlık ürün (buğday, arpa, nohut, mercimek, kolza-hardal ve aspir) için asgari alım fiyatlarını artırdı. Ülkede 22 bitkisel ürünü kapsayan sistemde en yüksek zam oranı yağlı tohumlar grubundaki aspirde gerçekleşirken, alım hacminin ağırlığı yine buğdayda kaldı.

Hindistan'daki yasal zorunluluk gereği taban fiyatın, maliyet analiz komisyonunca belirlenen üretim maliyetinin en az 1,5 katı (yüzde 50 fazlası) olması gerektiğini belirten Kahveci, öne çıkan rakamları şu şekilde paylaştı:

• Buğday: 100 kg maliyeti 1.264 rupi olarak belirlenirken açıklanan fiyat 2.610 rupi oldu (Maliyetin %106 üzerinde).

• Aspir: 100 kg fiyatı 7.215 rupi seviyesine çıkarılarak tam 1,5 katlık yasal sınır yakalandı.

• TL Karşılığı: 5 Ekim 2026 kurlarıyla buğdayın tonu yaklaşık 13.300 TL'ye, mercimeğin tonu ise 37.700 TL'ye denk geliyor.

Sistemde tohum, gübre, ilaç, mazot ve işçiliğin yanı sıra çiftçi ailesinin emeğinin de maliyet hesabına eklendiğini vurgulayan Kahveci; devletin pazar fiyatı tabanın altına düştüğünde ya doğrudan alım yaptığını ya da oluşan fiyat farkını çiftçinin hesabına aktardığını ifade etti.

"Hindistan Çiftçisini Negatif Destekliyor ve DTÖ İle Davalık"

Söz konusu modelin dışarıdan bakıldığında çiftçi lehine göründüğünü ancak uluslararası metodolojilerde farklı okunduğunu belirten Kahveci, şu kritik tespiti yaptı:

"Hindistan, metodoloji gereği OECD Yatırım İzleme Raporlarına göre 54 ülke ve AB arasında en yüksek negatif destekleme yapan ülkedir. Yani açıklanan bu fiyatlar, dünya referans fiyatının altındadır. Tarifeler, ticaret yasakları ve stoklamalar üzerinden kendi çiftçisini dünya fiyat ortalamasının altında fiyatlara mahkûm etmekte, bu nedenle çiftçisini zarara sokarak negatif desteklemektedir."

Kahveci ayrıca bu yöntemin Dünya Ticaret Örgütü'nün (DTÖ) ticaret bozucu destekleri düzenleyen "amber kutu" kurallarına takıldığını ve Hindistan’ın DTÖ ile sürekli davalık olduğunu hatırlattı.

Türkiye Tartışması: "TMO O Fiyatı Baştan Neden Çiftçiye Vermedi?"

Türkiye’deki mevcut tablonun hem Hindistan hem de uluslararası kuruluşların metodolojisi açısından tam tersi bir durum sergilediğini savunan Ergin Kahveci, iç piyasa fiyatlarının dünya referans fiyatlarının üzerinde olması nedeniyle Pazar Fiyat Desteği’nin olumsuz etkilendiğini, finansmanın bütçeden değil tüketici üzerinden karşılanması sebebiyle Tüketici Desteği'nin de bütçe dışı negatif kaldığını vurguladı.

Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) mevcut alım ve satış politikalarına da değinen Kahveci, eleştirisini şu soruyla tamamladı:

"Bir de anlık TMO'nun çiftçiden düşük fiyata alıp o fiyatın yaklaşık 2 TL üzerinde satışa çıkıp aradaki farkın çiftçilere yansımaması yöntemi var ki... O halde bu fiyatı baştan neden çiftçiye vermediniz?"