Son Dakika

Tarım Uzmanı Ergin Kahveci’den Yeni Zelanda Analizi: Süt Üretiminde Rekor Geldi

Tarım Uzmanı Ergin Kahveci’den Yeni Zelanda Analizi: Süt Üretiminde Rekor Geldi

Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci, küresel süt hayvancılığının lider aktörlerinden Yeni Zelanda’nın 2025/2026 sezonu üretim verilerini analiz ettiği yeni açıklamasında, ülkenin süt sektöründe tarihi bir rekor kırdığını duyurdu. Kahveci'nin derlediği verilere göre, Yeni Zelanda hem toplam üretim miktarında hem de verimlilik göstergelerinde dikkat çeken bir performans sergiledi.

Süt Üretiminde %3,5’lik Rekor Artış

Ergin Kahveci’nin paylaştığı verilere göre, Yeni Zelanda’nın süt üretimi 2025/2026 sezonunda bir önceki sezona kıyasla %3,5 oranında artarak 21,8 milyon tona ulaştı. Geçtiğimiz sezon 21 milyon ton olarak gerçekleşen üretimdeki bu artış, küresel pazar açısından da kritik bir eşiği temsil ediyor.

  • İnek Varlığı: Üretim artışı, bir önceki yıla göre %1’lik artışla 4,72 milyon baş ineğe ulaşılarak elde edildi.

  • Kuru Madde Verimi: İşlenen süt miktarı 2,02 milyon ton süt kuru maddesine (kgMS) denk gelirken, bu alanda da yıllık %4,5’lik net artış kaydedildi.

Kahveci’den Sürü Yapısı ve Ölçek Dağılımı İncelemesi

Yeni Zelanda’daki işletme ölçeklerini ve coğrafi dağılımı değerlendiren Kahveci, çiftlik sayısının azalmasına rağmen sürü büyüklüğünün arttığına dikkat çekti:

  • Çiftlik Büyüklüğü: Ortalama sürü büyüklüğü 9 ineklik artışla 460 ineğe yükselirken, toplam sürü sayısı 102 adet azalarak 10.268’e geriledi.

  • Ölçek Dağılımı: Ülkedeki çiftliklerin %53’ünde 400’den az inek bulunuyor. 1.000 başın üzerinde ineğe sahip büyük ölçekli işletmeler tüm çiftliklerin %6’sını, 700 baş üzeri işletmeler ise %17’sini oluşturuyor. Küçük ölçekte ise 100’den az ineği olanların oranı %1,5, 200’den az olanların oranı ise %13 civarında.

  • Coğrafi Bölünme: Çiftliklerin %70’i Kuzey Adası’nda yer almasına rağmen, daha geniş alanlara sahip Güney Adası toplam çiftlik sayısının %30’unu barındırmasına karşın ülkedeki tüm süt ineklerinin %43’üne ev sahipliği yapıyor.

Yeni Zelanda’nın 3 Temel Çiftlik Modeli

Ergin Kahveci, Yeni Zelanda’daki süt hayvancılığı modellerini ve Türkiye’deki karşılıklarını şu şekilde detaylandırdı:

  1. Mülk Sahibi İşletmeler (%54,6): Toprak, hayvan ve tesislerin tamamı üreticiye ait. Türkiye’deki klasik aile çiftliği yapısına benziyor.

  2. Sharemilking - Ortakçılık Sistemi (%28,4): Yeni Zelanda’ya özgü bu modelde arazi sahibi toprağı ve tesisleri sağlarken; "sharemilker" adı verilen ortak, inekleri ve işçiliği üstleniyor. Süt geliri genellikle %50-%50 oranında paylaşılıyor.

  3. Sözleşmeli Sağım (%14,6): Hayvanlar ve arazi mülk sahibine ait olup, işletmeci yalnızca sağım ve sürü yönetim hizmeti karşılığında sabit/sözleşmeli ücret alıyor.

Üretici Fiyatları ve Litre Karşılıkları

Sektörün finansal boyutunu da hesaplayan Kahveci, 2025/2026 sezonunda üreticilere ödenen ortalama süt fiyatının NZ$10,44/kgMS (süt kuru maddesi) olarak gerçekleştiğini belirtti. Bu rakam geçen sezonun (NZ$10,75) biraz gerisinde kalsa da, 5 yıllık ortalama olan NZ$9,67’nin NZ$0,77 üzerinde yer aldı.

Yeni Zelanda'da fiyatların resmi olarak litre bazında açıklanmadığını vurgulayan Kahveci, ortalama %9,27'lik kuru madde oranı üzerinden hesaplanan yaklaşık litre hakedişlerini ve kur karşılıklarını şu şekilde sıraladı:

  • Yaklaşık Litre Fiyatı: ~NZ$0,97 / Litre

  • USD Karşılığı: ≈ 0,54 USD / Litre

  • EUR Karşılığı: ≈ 0,49 EUR / Litre

  • TL Karşılığı: ≈ 27,3 TRY / Litre

Üreme Performansında 30 Yılın Rekoru

Ergin Kahveci’nin dikkat çektiği bir diğer önemli başlık ise genetik ve üreme başarısı oldu. Yeni Zelanda’da 2025/2026 sezonunda suni tohumlama uygulanan inek sayısı 4 milyonu aşarak son 30 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Toplam inek popülasyonunun %84,8’i suni tohumlama ile döllendi.