TARIM UZMANI ERGİN KAHVECİ DİKKAT ÇEKTİ: KÜRESEL GÜBRE PİYASASINDA SAVAŞ PRİMİ ERİDİ
TARIM UZMANI ERGİN KAHVECİ DİKKAT ÇEKTİ: KÜRESEL GÜBRE PİYASASINDA SAVAŞ PRİMİ ERİDİ
Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci, küresel üre piyasasında 2026 başında yaşanan savaş krizinin ardından fiyatların yeniden gerilediğini açıkladı. Kahveci'nin paylaştığı verilere göre, Nisan ayında 770 dolar/tona fırlayan İran dökme granüler üre fiyatları, savaş priminin ortadan kalkmasıyla Ekim ayı başında 355 dolar/ton seviyesine geriledi.
2026 yılı başında ABD ve İsrail ile İran arasında tırmanan askeri gerilim ile Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinde yaşanan aksamalar, küresel tarım girdilerini ve gübre piyasasını doğrudan etkilemişti. Küresel üre ihracatının yaklaşık üçte birinin gerçekleştiği Hürmüz güzergâhının tıkanması üzerine alıcılar alternatif pazarlara yönelmiş, fiyatlar kısa sürede rekor seviyelere çıkmıştı.
Savaş Primi Fiyatları Nisan’da Zirveye Taşıdı
Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci, Armaiti Mercantile Exchange (ArmaitiMex) verilerine dayandırdığı açıklamasında, İranlı üreticilerin resmi baz tekliflerindeki yükseliş seyrini şöyle detaylandırdı:
-
6 Nisan: 700 $/ton
-
11 Nisan: 750 $/ton
-
18 - 25 Nisan: 770 $/ton (Savaş dönemi zirvesi)
Söz konusu dönemde Mısır merkezli NCIC'in 10 bin tonluk granüler üre satışı 852 dolar/ton (FOB) olarak kaydedilirken, Orta Doğu ve NOLA (New Orleans) bazlı uluslararası referans fiyatlarında da rekor artışlar görüldü.
Mayıs’tan İtibaren Fiyatlar Yar yarıya Düştü
Mayıs ayı ortasından itibaren piyasalardaki tedarik baskısının hafiflemesiyle gerileme başladı. ArmaitiMex kayıtlarına göre 16 Mayıs’ta 610 dolar/tona inen İran baz fiyatı, Ekim ayı başı itibarıyla haftalık 5 dolarlık yeni bir düşüşle 355 dolar/ton (FOB) seviyesine kadar çekildi.
Kahveci, Nisan zirvesinin yarısından daha düşük bir seviyeye denk gelen ve savaş öncesi döneme yaklaşan bu düşüşün arkasındaki temel nedenleri şu şekilde sıraladı:
-
Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat kanallarının kısmen normalleşmesi
-
Çin’in yeniden ihracat pazarına dönmesi
-
Küresel çapta zayıf seyreden nihai talep
"Sevkiyat Takvimi ve Oynaklık Yakından Takip Edilmeli"
İran’ın tek başına aylık 350-400 bin ton civarında ihraç kapasitesiyle küresel akışın önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Ergin Kahveci, mevcut fiyatların yükseliş primini büyük ölçüde erittiğini, ancak bölgesel gerilimler ve sevkiyat takvimindeki belirsizlikler nedeniyle piyasada kısa vadeli risklerin sürdüğünü ifade etti.