Uzman Uyardı: Et Fiyatlarında Asıl Sorun Üretim Maliyeti Değil, Alım Gücü!
Uzman Uyardı: Et Fiyatlarında Asıl Sorun Üretim Maliyeti Değil, Alım Gücü!
Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci, Anadolu Ajansı (AA) tarafından paylaşılan sığır eti karkas fiyatları verilerini değerlendirerek, kamuoyundaki et fiyatı tartışmalarına farklı bir boyut getirdi. Kahveci, uluslararası verilerle Türkiye'deki fiyatları karşılaştırmalı olarak analiz etti ve asıl sorunun etin maliyetinde değil, vatandaşın alım gücünde olduğunu belirtti.
Karkas Fiyatı Nedir ve Rafta Kaç El Değiştirir?
Kahveci, uluslararası karşılaştırmalarda baz alınan sığır eti karkas fiyatının tanımını yaparak işe başladı. Karkas fiyatı, mezbahada kesilmiş hayvanın derisiz, iç organsız, kafa ve sakatatsız halinin toptan fiyatıdır. Bu fiyat, etin tüketiciye ulaşmadan önceki ilk ve en temel aşamasını temsil ediyor.
Uzman Kahveci'nin açıklamasına göre, karkas aşamasından sonra et, rafa gelene kadar en az üç el daha görüyor:
-
Kemiksiz Toptan Aşaması: Karkastan kemiksiz hale getirme.
-
İşleme Aşaması: Parçalama, paketleme, ayıklama ve ambalajlama.
-
Perakende Aşaması: Zincir market, şarküteri veya kasap.
Bu sürecin sonunda et, dördüncü el olarak raf fiyatını alıyor.
Uluslararası Karkas Fiyatları Karşılaştırması
Kahveci, uluslararası verilerle "elma ile elma" karşılaştırması yaparak, normal sığır eti karkas fiyatlarının bazı ülkelerde ulaştığı değerleri dolar bazında paylaştı:
-
Birleşik Krallık (UK): ~26,9 dolar
-
Amerika Birleşik Devletleri (ABD): 25,2 dolar
-
Avrupa Birliği (AB): 23,9 dolar
-
Avustralya: 15,9 dolar
-
Brezilya: 12 dolar
Uzman Kahveci, bu et sınıfının steak ya da özel işlenmiş et olmadığını, lokanta fiyatı da olmadığını vurguladı. Türkiye'deki karkas fiyatlarının ise muhtemelen 19-20 dolar karşılığı olduğunu tahmin ettiklerini belirtti.
Kahveci: Asıl Sorun Alım Gücü
Ergin Kahveci, yaptığı analizin temelini şu çarpıcı cümleyle özetledi:
"Başından beri söylüyorum sorun etin üreticiden gelen ya da normal düzende raf fiyatı değildir. Sorun alım gücümüzdür. Yani alamamamızdır."
Uzman, uluslararası fiyatlarla karşılaştırıldığında Türkiye'deki et fiyatlarının pahalılıktan ziyade, vatandaşın bu fiyatları karşılayamamasından kaynaklanan bir alım gücü krizi olduğunu ifade etti. Bu durum, temel gıda maddelerine erişimde yaşanan zorluğun fiyatların mutlak yüksekliğinden değil, gelirlerin yetersizliğinden kaynaklandığına dikkat çekiyor.