ZEKA NEDİR?

ZEKA NEDİR?

ZEKA NEDİR? Öncelikle şunu belirteyim. Zekâ denildiğinde toplumun yaptığı değerlendirme ve açıklama, kişinin daha çok kurnaz olması ve strateji belirlemesi şeklinde yapılır. Halbuki bu, yanlış bir algılama biçimidir.

Bilimsel Olarak Zekânın Tanımı

Zekânın bilimsel olarak tanımlanması, ilk kez 1911'de Galton tarafından ölçülmeye ve açıklanmaya çalışılmıştır. Galton'un zekâ kavramını merak etmesinin nedeni, insanlar arasındaki farklılıklar olmuştur. Daha sonra Guilford bu kavramı geliştirmeye çalışmıştır. Edward ise, “Soyut ve sosyal zekâ birlikte işliyorsa kişinin zeki olma potansiyeli vardır,” demiştir.

Zekâ, geleneksel ve modern anlamda olan Çoklu Zekâ Kuramı diye ikiye ayrılır.

Geleneksel Zekânın Tanımı: Bir kişinin zeki olması bütünüyle ortadadır. Mesela bir çocuk on problemin tamamını çözüyorsa zekidir.

Çoklu Zekâ Kuramı ise bir kişinin zeki olmasının çoklu ve farklı şekillerde olabileceğini savunur. Örneğin: Bir çocuk on problemi çözemiyorsa sayısal zekâsı yüksek değildir, ancak iyi resim yapıyorsa o konuda zekidir. Bu kuramı bulan bilim adamı Gardner'dır.

Zeki Olmanın Etkenleri

Zeki olmanın birçok etkeni vardır: Genetik, içinde büyünmüş koşullar, iletişim hâlinde olunan insanlar ve hatta yiyecekler bile bunlara dâhildir. Bilgisayar tasarımı da zaten insan beyninin formatından yola çıkılarak yapılmıştır.

Zekâ Çeşitleri

Zekânın çeşitleri şöyledir:

• Sözel/Dilsel

• Mantıksal/Matematiksel (Sayısal)

• Uzamsal (Grafik ve tasarım)

• Müziksel

• Bedensel/Kinestetik (Kinetiksel, taklit)

• İçsel/Duygusal

• Sosyal

• Doğacı (Doğaya aşırı ilgi)

• İşitsel

Ailelere Düşen Görev

Anneler ve babalar dâhil tüm ebeveynlere düşen görev, çocukların algılama sürecini tek tip bir bakış açısıyla değerlendirmemek ve çocuğunun var olan yetenek alanını keşfetmektir. En önemlisi ise çocukları birbiriyle kıyaslamamaktır.

Yazar Mavi Yaşam

maviyasam@bilgigazetesi.org