ÖZGÜRLÜĞÜN EDEP İLE İMTİHANI

ÖZGÜRLÜĞÜN EDEP İLE İMTİHANI

Değerli Okuyucularım,

Her geçen gün hızlanan ve kavramların içinin boşaltıldığı bir çağda, aslında en çok muhtaç olduğumuz değerleri bazen "ilerleme" adına feda ediyoruz. Bu hafta sizlerle, modern dünyanın "sınırsızlık" olarak pazarladığı özgürlük kavramını, kadim medeniyetimizin en zarif ölçüsü olan edep terazisinde tartmaya çalışacağız.

İnsanın kendi nefsiyle verdiği o büyük savaşta, pusulasını kaybeden ruhların düştüğü modern esaretleri ve gerçek hürriyetin aslında hangi sınırlarda saklı olduğunu sorguladığımız "Özgürlüğün Edep ile İmtihanı" başlıklı yazımla sizleri baş başa bırakıyorum.

Keyifli ve tefekkür dolu okumalar dilerim.

ÖZGÜRLÜĞÜN EDEP İLE İMTİHANI

İnsan, var olduğu andan itibaren iki ses arasında yürür: Biri “özgür ol” diye fısıldayan nefsi, diğeri “ölçülü ol” diye çağıran vicdanı. Bugün özgürlük çoğu zaman sınırsızlıkla karıştırılıyor; oysa sınırsızlık özgürlük değil, nefsin kurduğu daha parlak bir esarettir. Gerçek özgürlük, her istediğini yapabilmek değil; yapmaman gerekeni bilmek ve orada durabilmektir. Durabilen insan özgürdür, sürüklenen değil.

Edep, özgürlüğün düşmanı değil; yönüdür. Edep kaybolduğunda özgürlük pusulasız kalır ve insan, arzularının oyuncağı hâline gelir. Sosyal medyada her şeyini ifşa eden, başkasının mahremiyetini “özgürlük” adına çiğneyen, beğenilmeden var olamayan insan zincirli değil midir? Bugün birçok davranış ilericilik etiketiyle sunulsa da, gerçekte ruhu yoran yeni bir kölelik üretmektedir. Çünkü hayâ terk edildiğinde çöküş kanunlarda değil, kalplerde başlar.

Felsefe ölçüsüz özgürlüğün zulme dönüştüğünü söyler. Laiklik, özgürlüğün başkasının hakkında durması gerektiğini hatırlatır. Din ise daha derin bir hakikati gösterir: Gerçek özgürlük, Allah’ın koyduğu sınırları bilmek ve o sınırda izzet bulmaktır. Bu üç yaklaşım birbirine düşman değildir; aynı noktada birleşir: Edepsiz bir özgürlük, ilerleme değil; cahilliğin modern bir surette geri dönüşüdür.

Medeniyet, çıplaklığın cesaretinde değil; ahlâkın örtüsünde yükselir. Çağdaşlık, hayâyı terk etmek değil; onu çağın diliyle koruyabilmektir. İlericilik, insanı köklerinden koparmak değil; köklerinden güç alarak daha uzağı görebilmektir. Çağın en büyük yanılgısı, zincirlerini altın sanan kölelerin kendilerini özgür zannetmesidir.

Ey insan! Yüceliğin göğe yükselen şehirlerde değil, kalbindeki edeptedir. Edep ilmin tacıdır, iman kalbin tahtı. Edepsiz bilgi kibir doğurur; edepsiz özgürlük zulmü meşrulaştırır. Gerçek özgürlük nefsin köleliğinden kurtulmaktır; gerçek ilerleme bedenin değil, ruhun arınmasıdır. Ve gerçek edep, yalnızca topluma karşı değil, Rabbin huzuruna yüz akıyla çıkabilmek içindir.

"...Ve gerçek edep, yalnızca topluma karşı değil, Rabbin huzuruna yüz akıyla çıkabilmek içindir.

Peki ya biz? Bugün özgürlük diye sarıldığımız değerler ruhumuza kanat mı takıyor, yoksa bizi görünmez prangalara mı mahkûm ediyor? Zincirlerimizin altın olması bizi köle olmaktan kurtarır mı? Bu soruların cevabını kalbinizin derinliklerine emanet ediyorum.

Bu haftalık da tefekkür yolculuğumuzun sonuna geldik. Bir sonraki yazımda, hayatın bir başka derinliğinde ve farklı bir mevzuda yeniden buluşmak dileğiyle... O vakte kadar vicdanınız pusulanız, edep ise sığınağınız olsun.

Sağlıkla ve huzurla kalın."

Yazar - Şair Ömer ÇEVİK

omercevik@bilgigazetesi.org