Kadim Mühür: İskitlerin İzinde

Tarihçi Yazar Murat Karal Yazdı: Atalarımızın yerleşim yerlerine İskit mührü vurduğu AR, UR, AT ve VEL ekli yer adları ve Laz, Gürcü, Kürt, Hemşin, Kıpçak Türklerinin İskit kökeni

14/12/2025 07:41 | Son Güncelleme : 05/11/2026 15:16 | Murat Karal

Atalarımızın yerleşim yerlerine İskit mührü vurduğu AR, UR, AT ve VEL ekli yer adları ve Laz, Gürcü, Kürt, Hemşin, Kıpçak Türklerinin İskit kökeni

Atalarımızın İskit mührü vuran AR, UR, AT, VEL ekli adlar ve Laz, Gürcü, Kürt, Hemşin, Kıpçak Türklerinin İskit kökeni

💧Ardasa 👉🏼 Torul'un eski adı

💧Artabel 👉🏼 Torul Yılanlı yaylası

💧Ardala 👉🏼 Hopa'da Hemşin Türklerinin yaşadığı köy

💧Arsiyan 👉🏼 Kıpçak yurdu Artvin Şavşat'ın Tibet (Cevizli), Sıxızır (SakaHazar Kayadibi), Sıxiya (Saka yurdu Yoncalı), Karavat (Saylıca), Tabagetil (Yaşarköy) köyleri yaylası

💧Arafil 👉🏼 Trabzon Çömlekçi

💧Arpaçay 👉🏼 Kars

💧Ardahan

💧Arhavi 👉🏼 Artvin'de Lazların yaşadığı ilçe.

💧Ardanuç 👉🏼 Artvin'de Kıpçak Türkleri ve Kalaç Türkleri yurdu

💧Artvin

💧Arsin 👉🏼Trabzon

💧Araklı 👉🏼 Trabzon

💧Ararat (Ağrı'nın İskitçe adı)

💧Arguvan 👉🏼 Malatya

💧Arapgir 👉🏼 Malatya

💧Artova 👉🏼Tokat

M.Ö 12. yüzyılda İran Urmiye'den Anadolu'ya giren atalarımız Mesket Türkleri Malatya, Kayseri gibi yerlerden Karadeniz'e geldi. Karadeniz'e hangi noktadan girdiğini hep düşünürüm. Torul'un eski adının Ardasa ve yaylasının Artabel olmasından belli ki ordan girmişler.

Tarih kitaplarından birinde AR ekinin Urartu tanrısı Ardini'den dolayı yer adlarına takıldığı yazıyordu. Baktım Mesket Türklerinin Urartularla bir bağı olmuş mu diye.

Var. Urartulara İskitler/Saka/Mesket Türkleri son verdi. Son verince de evlilikler yaşandığı çok belli ve yer adlarına AR eki ekleme geleneği Karadeniz'e ordan gelmiş olmalı.

Bugün Trabzonlular halâ Gümüşhanelikere Halt derler. Bunun tarihi sebebi var. Çünkü Urartu tanrısının adı Haldi idi. Ona inandıkları için Halt'a (Xalt) inanan anlamında Haldi deniyor.

Görülüyor ki özellikle Gümüşhane üzerinde Urartuların büyük payı var.

Urartu demişken kelimedeki UR çok anlamlıdır.

Türklerin Uzakdoğu'dan geldiği Sincan'ın merkezi 👉🏼 Urumçi💧

Aynı Türklerin M.Ö 12.yüzyılda Anadolu'ya girdiği yer 👉🏼 Urmiye💧

Sümer kökenli Hazreti İbrahim'in ateşe atıldığı yer 👉🏼 Urfa💧

Sümer kenti 👉🏼 Ur💧

Sümer kenti 👉🏼 Uruk💧

Türklerde ailelerin birleşmesiyle oluşan yapı 👉🏼 Uruk💧

Ahıska köyü 👉🏼 Uravel💧

Vel atalarımızın çayır anlamında kullandığı kelime idi, Şavşat Ciritdüzü köyü Vel adı taşır.

Gürcülere Qartvel denmesi o yüzden İskitçedir. Qart yani dağlar gibi heybetli, gösterişli demek. Qartvel bu anlamda heybetli çayır insanı anlamında İskitçe bir kelime. Türkçedeki Kartal kelimesini biz İskit torunları Qartal şeklinde söyleriz Qartvel kelimesindeki Qart'ı kartal ile aynı şekilde söyleriz.

Kürtlerde de benzer anlamda Welat yurt anlamına gelir ki geniş çayırlardan oluşan yurt demek.

Goravel 👉🏼 Çıldır, Ardahan'da Türk köyü.

Gor Türklerde mezar ve toprak yığını anlamına gelirdi, vel çayır yani anlamı toprak yumrusu çok çayır ya da mezarlı çayır demek

Velat Şavşat'ın geniş düzlüklerden oluşan Gürcistan sınırına yakın bir yayladır. AT eki de kadim İskitçe yurt ekidir. Tokat İskitlerin Tohar yurdu anlamına gelir.

Toh+at 👉🏼 Tohar yurdu. Halâ Tokatlılar Tokat değil orijinaline uygun olarak Tohat der. AT İskitlerde yurt, memleket anlamı verirdi.

Ardahan köyü 👉🏼 Ur💧

Özbekistan'da bir şehir 👉🏼 Urgenç💧

Rusya'da sıradağlar 👉🏼 Ural💧

Belki Ürgüp adı da aynı kökenden geliyordur

Ruslara Urus, Rumlara Urum dememizin belki tarihsel bir alâkası vardır.

Bu anlatımımdan ne anlam çıkıyor, Lazmış Gürcü imiş, Kıpçak imiş, Kürt imiş, Hemşin imiş bu memleket ve etrafında, Asya ve Avrupa'da hangi halk varsa hep İskitlerden geliyor.

Murat Karal

Tarih Öğretmeni

Yasa Dışı Bahise Ağır Darbe: Cezalar Artırılıyor Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na 3 Bin Yeni Personel Alımı Müjdesi! Doğum İzni Süresi Artırılıyor