Unutmak Tarihin Düşmanıdır

Geçmişini unutmak deri değiştirmek değil bir nevi ölmektir

23/03/2024 20:35 | Son Güncelleme : 05/11/2026 19:04 | Murat Karal

Facebook'ta bir Zaza grubuna üyeyim ve orda biri sormuş ki Xalo Zaza'ca da ne anlama gelir

Herkes demiş ki dayı demek.

Xalo Kürtçe'de de dayı demektir

Xalo benim soyumun da adı.

Biz Xalogiliz. Latin alfabesi ile yazmak istesek ilk harf ses olarak ifade etmese de Halogil diye yazabiliriz

Ben bir Türk'üm ve soyum Xalogil.

Ama araştırırsanız görürsünüz ki birçok yerde Xalogil adlı mahalle ve soy adları hep Türk kökenli, mesela biz, mesela Ahıska, mesela Sivas, mesela Ardahan'da var ve hepsi Türk. Demekki eskiden Türkler kullandıkları bazı kelimeleri unuttu ve bu Kürtler ve Zazalarda hala yaşıyor. Unutma işine misal mi;

bizim Artvin tarihi Türk ilidir ama kimse Nevruz Bayramı nedir bilmezdi yakın zamana kadar. Oysa ki Nevruz Türk'ün 4661 yıllık Ergenekon'dan çıkış bayramıdır. Ama unutmuşuz. Oysa Türkistan Türkleri ve Kürtler unutmamış, hep kutlarlar. Demekki daha neler unutuldu da farkında değiliz.

Xalo kelimesi Türkçe olmasa ve diğer dillere ait olsa Türkçeden başka dil bilmeyen bizde ne işi var. Sade bu değil ki böyle bir sürü kelime var kullandığımız ve Lazca, Gürcüce, Kürtçe'de bulunan

Şimdi sen sana ait şeyi unutursan üç şey ortaya çıkıyor:

1-Unutanla unutmayan iki yabancı sanılıyor ve aynı kökenden gelen bu tip geleneklerin birleştirici yönü sıfırlanıyor

2-Kişi bilmediğinin düşmanıdır, sana ait olana bir de düşmanlık edebiliyorsun

3-Başkalaşıyorsun. Unuttuğun her değer özünle geleceğin arasındaki köprüleri birer birer yıktığından köklü millet vasfını kaybedip portatif, seyyar, taşınabilir millete dönüşüyorsun.

Tarihte cezası idam olan bazı davranışlar yaygın olarak yapılan bir topluluk oluyorsun.

Nasrettin Hoca'nın olmasa "Kedi buysa et nerde, et buysa kedi nerde"

Yine misal sanardım ki uşax kelimesini sade Trabzonlular kullanıyor çocuklar için. Sonra düşündüm ki nenem aynı şekilde kullanırdı. Ama ne babamdan duydum ne amcamdan. Biz de kullanmayız.

Mesela Xal kelimesi yine Türkmenistan'da kullanılan bir kelime. Hatta Axalteke atları meşhur. Ama sözlüklere baksanız Xal Arapça siyah ben anlamına gelir der. E Türkmenceyi nereye koyacağız?

Bugün Kürtler kendini Mezopotamya'ya, Medlere, oraya buraya bağlıyorsa işte bu unutma belâsı yüzünden. Oysa ki tarihçi bir kişi az geçmişi eşelediğinde Ziya Gökalp gibi "Nerde Kürt aradıysam Türklükten başka bir şey bulamadım" der

Ben de bir tarihçi olarak aynı düşüncedeyim. Kürt Türk'ten farklı değil, Laz da, Gürcü de Hemşin de değil. Ve hatta Kafkas halklarının çoğu değil. Neyleyelim ki insana dün ne yediğini bile unutturabilen zaman geçmişini unutturdu.

Zaman ah zaman, adama soyunu bile unutturursun

Murat Karal

Tarihçi Yazar

Flört Uygulaması Dolandırıcılığı: 3 Şüpheli Gözaltına Alındı Nilüfer Belediye Başkan Adayı Şadi Özdemir'e Saldırı!