Mesketya Neresidir?

Mesketya neresi dersek ilk akla Axısxa (Ahıska) gelir. Fakat öncelikle bunun için Mesket Türklerinin verdiği yer adlarına bakmak gerekir. İlk başta Mesket kelimesindeki gibi ET ekine bakacaksın, bu ek nerde varsa öncelikle Mesket orası. Ama yeterli mi, hayır. Başka birçok ek var bir, ikincisi de Anadolu'da çok farklı yerlerde de var bu ek. Misal tamam Artvin ve Ahıska'da bu ekli yer adı çok ama Ordudaki Melet Çayını, Kayseri Erkilet'i nereye koyacaksın ve hatta Kahramanmaraş Menzelet Gölünü de dahil edeceksin. Kütahya'nın Emet ilçesini de es geçemezsin. 

İşte Mesket Türkleri yurdu neresini kapsar dersen bu durumda aklımıza Herodot geliyor. Tarihin babası lakablı Herodot der ki:" M.Ö. 625 yılında,Tokat Zile yakınlarında Pers ordusu bir hile ile Saka/İskit ordusunu,(ALPER TUNGA,'yı) yenene kadar Anadolu'ya İskitler hakimdi. 

Anadolu'ya diyor, demiyor ki Artvin'e, Ahıska'ya, Erzurum, Ardahan, Kars'a... 

Dolayısıyla tüm Anadolu'ya hakimse her yere de yer adlarını vermiş oluyor. 

Bu durumda Mesket Türkleri yurdu tüm Anadolu idi. Bundan dolayıdır ki Mesket Türklerinin verdiği adlar Anadolu'daki birbirinden uzak diyarlarda da vardı. 

ET ekli yerler özellikle Artvin, Ahıska ve çevresinde yoğundur, bakınız:

İvet 👉🏼 Şavşat Mısırlı Gürcü Köyü

Tibet 👉🏼 Şavşat Cevizli Kıpçak Köyü

Bazgiret 👉🏼 Şavşat Maden Gürcü Köyü. 

Vaket 👉🏼 Şavşat Zakiyet yani Yağlı Köyünün Gürcü mahallesi

Tavzet 👉🏼 Şavşat Meşeli Köyü (Dabaçurul) Kıpçak mahallesi.

Kadaget 👉🏼 Şavşat Çoraklı Köyü (Gâlkulup) Kıpçak mahallesi

Salasiyet 👉🏼 Şavşat Arsiyan Yaylası çayır adı

Gorxiyet 👉🏼 Şavşat Arsiyan'a Tibet'ten yayan gidilince yol üstündeki bir arazi

Peranet 👉🏼 Şavşat Kıpçak köyü Pınarlı Köyünün Demirciler Mahallesi

Xatoret 👉🏼 Şavşat Kıpçak köyü Yoncalının (Sıxiya) mahallesi

Çisvet 👉🏼 Şavşat'ın Kıpçak Atalar Köyü

Mikelet 👉🏼 Şavşat'ın Kıpçak Çermik Köyü

Çartulet 👉🏼 Şavşat'ın Kıpçak Çamlıca Köyü

Zakiyet 👉🏼 Şavşat'ın Gürcü Yağlı Köyü

Çilliyet 👉🏼 Şavşat Cevizli köyünde ormanda bulunan bir çayır adı

Çiviyet 👉🏼 Şavşat'ın Gürcü köyü Oba'nın (Ube) mahallesi

Zohret 👉🏼 Şavşat'ın Kıpçak Köprüyaka Köyü (Carat) mahallesi

Uket 👉🏼 Şavşat'ın Kıpçak Şalcı Köyü (Çuvarep) Bahçeli mahallesi

Tetraket 👉🏼 Şavşat Gürcü Çukur Köyü (Çixor) arazi adı..

Kostanet 👉🏼 Artvin Borçka yer adı

Vanet 👉🏼 Artvin Borçka yer adı 

Makret 👉🏼 Artvin Borçka yer adı 

Çamarket 👉🏼 Artvin Borçka yer adı 

TabagETil 👉🏼 Şavşat Kıpçak Yaşarköy

Pilarget 👉🏼 Artvin Arhavi Laz Ulukent Köyü

Kabarcet 👉🏼 Artvin'in Gürcü Murgul ilçesi köyü

Gurbiyet 👉🏼 Artvin Gürcü Murgul ilçesi köyü

Puruset 👉🏼 Artvin'in Gürcü Murgul ilçesi köyü 

Çinçalet 👉🏼 Artvin'in Gürcü Murgul ilçesi köyü 

Guvamiçeret 👉🏼 Artvin'in Gürcü Murgul ilçesi köyü 

Kamliyet 👉🏼 Artvin Murgul ilçesi köyü 

Goraşet 👉🏼 Artvin Ardanuç Kıpçak Kutlu Köyü

Sıxerpet 👉🏼 Ardahan'ın Kıpçak köyünün adı

Hoşuret 👉🏼 Ardahan Kıpçak Hanak Dilekdere köyü

Cırget 👉🏼 Ardahan Kıpçak Hanak Yünbüken köyü

Macivet 👉🏼 Ardahan Kıpçak Hanak Yamçılı köyü 

Oruşet 👉🏼 Ardahan Kıpçak Hanak Oğuzyolu köyü 

Tatalet 👉🏼 Ardahan Kıpçak Çıldır Baltalı köyü

Çıldıret 👉🏼 Ardahan Kıpçak Posof Balgöze köyü

Sakunet 👉🏼 Gürcistan Kıpçak Ahıska köyü

Kantiet 👉🏼 Gürcistan Kıpçak Ahıska köyü

Mugaret 👉🏼 Gürcistan Kıpçak Ahıska köyü 

Tibet 👉🏼 Gürcistan Kıpçak Ahıska köyü 

Karzamet 👉🏼 Gürcistan Kıpçak Aspindza köyü

Panaket 👉🏼 Gürcistan Kıpçak Aspindza köyü 

Varnet 👉🏼 Gürcistan Kıpçak Aspindza köyü 

Şaluşet 👉🏼 Gürcistan Kıpçak Aspindza köyü 

Roçet 👉🏼 Gürcistan Kıpçak Aspindza köyü 

Varnet 👉🏼 Gürcistan Kıpçak Aspindza köyü 

Gobiyet 👉🏼 Gürcistan Kıpçak Aspindza köyü 

Çobaret 👉🏼 Gürcistan Kıpçak Aspindza köyü 

Buzmaret 👉🏼 Gürcistan Kıpçak Aspindza köyü 

Gabet 👉🏼 Gürcistan Kıpçak Aspindza köyü 

Danet 👉🏼 Gürcistan Kıpçak Aspindza köyü 

Murdjahet 👉🏼 Gürcistan Kıpçak Ahılkelek köyü

Baralet 👉🏼 Gürcistan Kıpçak Ahılkelek köyü 

Heluket 👉🏼 Artvin Hopa Hemşinli köyü

Mğet 👉🏼 Rize Fındıklı köyü

Çanapet 👉🏼 Rize Fındıklı köyü 

Çanet 👉🏼 Rize Fındıklı köyü 

Oçamret 👉🏼 Rize Fındıklı köyü 

Tolikçet 👉🏼Rize Ardeşen Laz köyü

Suxulet/Tsxulet 👉🏼 Rize Ardeşen Laz köyü...

M.Ö 625'te İran Urmiye'den Anadolu'ya giren Mesket Türkleri M.Ö 4. yüzyıl ile M.Ö 8. yüzyıl ile arasında Karadeniz'e yayıldı. Mesket Türkleri İskit ve Saka adıyla da anılan tarihteki ilk Türk topluluğudur.

Murat Karal 

Araştırmacı Tarihçi