İskit/Kıpçakların Terk ettiği İS Eki

Tarihçi Yazar Murat Karal Yazdı İskit/Kıpçakların Terkettiği İS Eki

11/02/2024 10:33 | Son Güncelleme : 05/11/2026 14:37 | Murat Karal

İskit/Kıpçakların Terk ettiği İS Eki

İS eki yeryüzünde bir Rum'larda bir de İskit/Kıpçak'larda görülür. Rum'larda insan soy adlarında da görülürken İskit/Kıpçak kökenliler Müslüman Türk kimlikleriyle beraber bu İS ekinden oluşan isimleri terketmişlerdir.

Müslüman olunca eski isimleri terketmenin örneği Yavuz döneminde Müslüman olan Kıpçak Beyi Zor Tana'nın adını Müslümanlıkla beraber Mustafa olarak değişmesiydi.

Artvin yer adlarına baktığımızda köy adlarında İS ekinin olduğunu görürüz. Artvin Rumca bir ada denk gelinemeyen kadim İskit/Kıpçak yurdudur. Bu da bize İS'li yer adlarının İskit/Kıpçak adları olduğunu düşündürür. İspatını yapalım. Misal Şavşat'ın Mamanelis (Yavuzköy), Kotetiris (Kireçli), Ustamis (Eskikale) gibi köy adları vardır.

Mamanel+is

Kotetir+is

Ustam+is

Artvin Yusufeli'nin yeni adı Kılıçkaya olan köyün eski adı Ersis idi. (Ers+is)

Çıldır Kıpçak Atabeyliği'nin kurucusu atamız Sargis ve Mesket Türklerinin (İskit/Saka) yani yine bizim atamız olan tarihteki ilk kadın hükümdar Tomris Hatun'un adlarının İS ile bitmesi İS ekinin İskit ve aynı soydan gelen Kıpçaklara ait olduğunu gösterir.

Kimisi diyor ki eski köy adları Türkçe olmadığı için değiştirildi. Hayır efendim bu adlar Türkçe olmadığı için değil değişenlerin etimojik bilgiden yoksun olmalarından kaynaklanan şekilde bilgisizliklerinden dolayı o isimlerin Türkçe olmadığını sanmalarından dolayı değiştirildi.

Artvin'in Borçka ilçesinin yeni adı Işıklı olan köyünün eski adı Sanatis idi.

Kelimenin açılımı şu:

San+at+is

Sanatis adındaki AT eki de İS eki de Türkçedir. AT, ET ekini İskitler ve Tohar boyu kullanırdı. Örneğin; Şavşat Toharlet Kalesi İskitlerin Tohar boyunun yaptığı kale idi. Şavşat ve Malatya Toharis Kilisesi ve bucağı da yine İskitlerin Tohar boyunun yaptığı kilise ve bucak idi. Burdaki İS ekine de dikkatinizi çekerim. Şavşat'ta ayrıca Carat, Kudat, Kıldikarat gibi yer adları da vardır ve ayrıca Tokat ilimizin bu adı Tohar boyunun adına AT eki eklenmesinden oluşmuştur. Mal+at+ya adı da yine AT ekiyle oluşmuştur. Çünkü bu iller M.Ö 12. yüzyılda İran Urmiye'den Anadolu'ya giren Mesket Türkleri göç güzergahıydı.

Atalarımız San kelimesini kullanırdı mesela. Şavşat Tibet'te (Cevizli Köyü) Sanaxora, Sanzertev adlı yer adları vardır.

Şavşat Cevizli Köyü'ndeki Sanaxora, Sanzertev ne ise Borçka Işıklı'daki Sanatis odur, eski Türkçedir.

Murat Karal

Tarihçi Yazar

17.12.2023

ÇAĞDAŞ AVRUPA MI! Soporo adı, SA ve POR eki