TARIMDA ŞEFFAFLIK KRİZİ: GERÇEK RESİM GİZLENİYOR MU?
Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci'nin Tarım ve Orman Bakanlığı'nın "Avrupa Birinciliği" iddiasına yönelik eleştirisi gündem oldu.
01/12/2025 17:14 | Son Güncelleme : 16/12/2025 08:49 | Haber Merkezi
TARIMDA ŞEFFAFLIK KRİZİ: GERÇEK RESİM GİZLENİYOR MU?
Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci'nin Tarım ve Orman Bakanlığı'nın "Avrupa Birinciliği" iddiasına yönelik eleştirisi gündem oldu. Kahveci'ye göre, tarımsal hasılanın gerçek değerini gösteren "Tarımsal Üretim Değeri (TÜD)" verilerinin 2021'den beri açıklanmaması, sektördeki gerçek durumu görmeyi engelliyor.
ANKARA – Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın sıklıkla dile getirdiği, Türkiye'nin 74 milyar dolarlık tarımsal hasıla ile Avrupa'da birinci olduğu yönündeki açıklama, Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci'nin sert eleştirileriyle karşılaştı. Tarım ve Orman Haber sitesinde yayımlanan köşe yazısında Kahveci, tarımsal hasıla verilerinin tek başına sektördeki gerçek durumu ve çiftçinin kazancını yansıtmadığını öne sürdü.
Çiftçinin Kazancı Bilinmiyor
Uzman Ergin Kahveci, yazısında en kritik noktanın, tarımsal hasılanın alt verisi olan Tarımsal Üretim Değeri (TÜD) verilerinin 2021 yılından bu yana yayımlanmaması olduğunu belirtti. Kahveci, TÜD açıklanmadığı için çiftçinin üretimden bir kazanç elde edip etmediğinin bilinemediğini ve bu durumun sağlıklı tarım politikaları geliştirmeyi imkânsız hale getirdiğini ifade etti.
Kahveci, tarımsal hasıla ile tarımsal üretim değeri arasındaki farkı şu sözlerle özetledi:
"Tarımsal Hasıla veya Tarımsal GSYİH, Tarımın ülkeye katkısını; Tarımsal Üretim Değeri (TÜD) ise ülkenin çiftçiye, tarıma katkısını gösterir. TÜD çiftçinin, Tarımsal hasıla/Tarımsal brüt hasıla ise ülkenin brüt kazancıdır... Kısacası, resmi ve gerçek resmi görmek için tarımsal üretim değerini bilmemiz gerekiyor. Asıl üretimin işlevsel hesabı burasıdır.”
TÜD vs. Hasıla: Veriler Neyi Gösteriyor?
Kahveci, tarımsal hasıla ve tarımsal üretim değeri arasındaki farkı net bir şekilde ortaya koyarak, hangi verinin kimin kazancını temsil ettiğini açıkladı:
Bu bağlamda Kahveci, "Tarımsal Hasıla veya Tarımsal GSYİH Tarımın ülkeye katkısını, TÜD ise ülkenin çiftçiye, tarıma katkısını gösterir," diyerek çiftçinin durumunu anlamak için TÜD'ün zorunlu olduğunu vurguladı.
Veri Adı Temsil Ettiği Değer Anlamı Tarımsal Hasıla / Brüt Hasıla Ülkenin Brüt Kazancı Tarımın ülke ekonomisine sağladığı brüt katkı. Tarımsal GSYİH Ülkenin Net Kazancı Tarımın ülkeye sağladığı net katkı. Tarımsal Üretim Değeri (TÜD) Çiftçinin Kazancı Ülkenin çiftçiye ve tarıma yaptığı katkıyı gösteren, asıl üretimin işlevsel hesabı.
74 Milyar Dolarlık Hasıla Nasıl Hesaplandı?
Ergin Kahveci, Türkiye'nin tarımsal hasılasının 74 milyar dolar olarak açıklanabilmesi için Tarımsal Üretim Değeri'nin yaklaşık 120 milyar dolar olması gerektiğini ancak böyle bir üretim değerinin gerçekte olmadığına dikkat çekti.
Kahveci, TÜD verisi bilinmemesine rağmen yüksek tarımsal hasılanın nasıl hesaplandığının ve ülke ekonomisine gerçek katkısının ne olduğunun ciddi soru işaretleri oluşturduğunu vurguladı. Uzman, GSYİH ve hasıla verilerinin, üretimin kendisini değil, üretimin dışsal işlevini ve diğer sektörlerle kıyaslamasını gösterdiğini belirterek:
“Birincil üretimlere dayalı Brüt Katma Değer, yani Hasıla veya GSYİH, üretime değil dışsal gelirlerin payına yansıyor. Bu nedenle tarımsal üretim değerini görmek, sektördeki gerçek performansı anlamak için kritik önem taşıyor.” dedi.
Kahveci'nin bu eleştirileri, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın başarı göstergelerini yeniden tartışmaya açarken, sektördeki şeffaflık ihtiyacını da gündeme taşıyor.
Kaynak: Tarımdan Haber
Bunlar da ilginizi çekebilir
Yılın Kelimesi: “Parasosyal”
Yazar Evin Kalçık Yazdı: Yılın Kelimesi: “Parasosyal”
16 saat önce"EBRU YAZICI'NIN ÖNGÖRÜLERİ TUTTU! BİLGİ GAZETESİ KÖŞE YAZARI ENERJİYİ ANLATTI."
Bilgi Gazetesi Köşe Yazarı ve Biyoenerji Uzmanı Ebru Yazıcı, televizyon programlarına konuk olarak enerji çalışmaları, ilişkiler ve dikkat çeken öngörüleriyle gündeme geldi.
17 saat önceAsgari Ücret Tespit Komisyonu Toplandı: Gözler 18 Aralık'taki İkinci Görüşmede
Doğrudan yaklaşık 7 milyon çalışanı ilgilendiren 2026 yılında geçerli olacak yeni asgari ücreti belirleme süreci resmen başladı.
17 saat önce

